Wie met voorraad werkt, wil drie dingen zeker weten: wat ligt er, wat is het waard, en wat doet dat met de cijfers. In Odoo 19 is dat strakker geregeld dan ooit. In deze blog leggen we uit hoe de drie kostprijsmethodes werken, wat het verschil is tussen Periodiek en Continue, wat er precies vernieuwd is in Odoo 19 en hoe je het in de praktijk controleert.
Dit artikel is geschreven voor ondernemers, controllers en logistiek managers. Geen vakjargonstorm, wél concrete voorbeelden.
De drie kostprijsmethodes
Kostprijs (VVP)
Je spreekt per product (of productcategorie) één vaste kostprijs af. Ontvangsten en leveringen waarderen tegen die vaste prijs totdat je ’m aanpast. Rustig en voorspelbaar, vooral bij stabiele inkoopprijzen of voor productiebedrijven die werken met vaste standaardkostprijzen per product.
Gemiddelde kostprijs (AVCO)
Elke ontvangst herrekent de gemiddelde kostprijs. Leveringen gaan tegen dat actuele gemiddelde. Ideaal bij bulk of commodities met schommelende prijzen.
FIFO (first in, first out)
Uitgaande goederen “eten” de oudste lagen eerst. Een levering kan dus meerdere lagen meenemen, elk met eigen kostprijs. Zo zie je prijsvolatiliteit netjes terug in je marge.
Mini‑voorbeeld
Ontvang 8×€ 10 en later 4×€ 16. Lever 10 uit.
- AVCO boekt 10×€ 12 = € 120 (gemiddelde na de tweede ontvangst).
-
FIFO boekt 8×€ 10 + 2×€ 16 = € 112.
Beide correct, maar met een ander verhaal voor je kostprijs van de omzet.
Let op: LIFO (last in, first out) bestaat in Odoo als verwijderingsstrategie (picken), niet als waarderingsmethode. Als waarderingsmethode is LIFO onder IFRS niet toegestaan.
Voorraad vs Boekhouding: twee systemen die elkaar periodiek treffen
Voorraad werkt realtime op ontvangsten en leveringen. Je ziet aantallen en waardes meteen terug in de voorraadrapporten.
Boekhouding werkt op het moment van factureren. Omdat niemand elk schroefje als boeking wil, sluit je periodiek af met een afsluitboeking die de verschillen tussen logistiek (ontvangen/geleverd) en financieel (gefactureerd) gladstrijkt. Kleinere bedrijven doen dit meestal één keer per jaar, grotere organisaties maandelijks.
Kortom: je voorraadrapport is altijd actueel, je grootboek volgt via facturen en je afsluitproces.
Periodiek of continu: wat kies je in Odoo 19?
In Boekhouding → Configuratie → Instellingen → Voorraadboekhouding kies je de manier van voorraadwaardering:
Periodiek (bij afsluiten): inkoopfacturen boeken als kosten naar aard; bij de afsluiting boekt Odoo het voorraadverschil terug naar de balans (voorraadwaardering). Dit is best practice in Europa.
Continu (bij facturatie): inkoopfacturen raken direct de voorraadrekening, kosten komen bij verkoop (COGS). Gebruikelijk in Anglo‑Saxon landen zoals de VS en India.
De relevante rekeningen stel je vooral in op de productcategorie (Voorraadrekening, Prijsverschillen, Omzet en kosten). Je kunt optioneel een rekening instellen voor voorraadverschillen. Die vangt verliezen op door breuk, diefstal of telverschillen. Je stelt deze rekening bij de voorraadlocatie voor voorraadverschillen.
Wat is er nieuw in Odoo 19?
Hier zit de echte vooruitgang. Tot en met Odoo 18 maakte Odoo boekingen bij elke voorraadmutatie. Dat leverde ontzettend veel financiële boekingen op en ging ten koste van de snelheid.
In Odoo 19 gebeurt dat slimmer: de voorraadrekening wordt pas geraakt bij het verwerken van de factuur, niet meer bij elke beweging. De afsluitboeking zorgt daarna automatisch voor de juiste overlopende posten, zoals nog te ontvangen facturen, nog te verzenden facturen en vooruitbetaalde of vooruitontvangen bedragen.
Het resultaat? Minder ruis in je boekhouding, snellere verwerking en een duidelijker overzicht in je grootboek. Bovendien ondersteunt Odoo 19 nu ook de Anglo-Saksische methode met periodieke afsluiting, en zijn de standaard afsluitingen verder geautomatiseerd.
Waar check je dit in Odoo?
Voorraadrapport
- Ga in Odoo naar Voorraad → Rapportage → Voorraadwaarde.
- Klik bij een product op Kostprijs per stuk om te zien waar de wijzigingen in de kostprijs vandaan komen.
- Klik op Totale waarde om de resterende hoeveelheid van inkomende voorraad te bekijken.
- Werk je met Gemiddelde kostprijs (AVCO) of First in, First out (FIFO) en klopt een waarde niet? Selecteer dan de betreffende regels, kies Acties → Waardering aanpassen en geef kort aan waarom je de correctie doet.
Afsluiten in de boekhouding
- Ga naar Boekhouding → Controle → Voorraadwaardering. Hier zie je het verschil tussen de boekhoudkundige voorraadwaarde en de waarde volgens de voorraadadministratie.
- Met de knop Boeking aanmaken maak je de journaalpost aan voor de afsluitingsperiode.
Welke methode past bij jouw organisatie?
Gebruik de standaardkostprijs als je productie en inkoop stabiel zijn en je werkt met vaste kostprijzen per product. Dat maakt de waardering voorspelbaar en eenvoudig te beheren.
Kies Gemiddelde kostprijs (AVCO) voor producten met grote volumes en regelmatig wisselende inkoopprijzen. Het gemiddelde zorgt voor rust in je marges en is makkelijk te verklaren richting finance en management.
Ga voor First in, First out (FIFO) als je werkt met batchnummers of serienummers, en je prijsverschillen bewust wilt terugzien in de kostprijs van je verkopen.
Voor veel Nederlandse bedrijven is periodieke waardering met maandafsluiting een prettige balans tussen nauwkeurigheid en eenvoud. Werk je internationaal met strakke kostprijsprocessen, dan is continue waardering aantrekkelijker, zeker nu Odoo 19 het aantal boekingen flink heeft teruggebracht.
In de praktijk: een korte controle
Maak een testproduct met de kostprijsmethode Gemiddelde kostprijs (AVCO).
Ontvang eerst 8 stuks van € 10 en daarna 4 stuks van € 16. Lever vervolgens 10 stuks uit en bekijk in Voorraad → Rapportage → Voorraadwaarde wat je kostprijs (€ 120) en resterende voorraad zijn.
Doe daarna hetzelfde met de methode First in, First out (FIFO). Nu zie je een kostprijs van € 112 en de overgebleven lagen in de voorraad.
Sluit ten slotte de periode af via Boekhouding → Controle → Voorraadwaardering en maak daar de boeking aan. Je ziet dan dat de logistieke voorraad en de financiële waardering weer netjes overeenkomen.
Veelgemaakte misverstanden (kort en eerlijk)
“De kostprijs in Odoo is altijd de laatste inkoopprijs.”
Dat lijkt logisch, maar klopt niet. Bij de methodes Gemiddelde kostprijs (AVCO) en Eerste in, eerste uit (FIFO) bepaalt Odoo de waarde op basis van eerdere ontvangsten of voorraadlagen. De kostprijs van een verkoop kan daardoor afwijken van de recentste inkoopprijs.
“De voorraadwaarde in Boekhouding en Voorraad hoort altijd exact gelijk te zijn.”
In de praktijk kunnen er kleine verschillen ontstaan. Denk aan verkeerde datums, retouren zonder factuur of producten die in een verkeerde categorie zitten. Via Boekhouding → Controle → Voorraadwaardering kun je die verschillen eenvoudig opsporen en corrigeren.
“De doorlopende waardering is altijd beter.”
Niet per se. De doorlopende methode (permanente waardering) is nauwkeuriger per factuur, maar vraagt strakke processen en een correcte inrichting van de rekeningen. Voor veel Nederlandse bedrijven werkt de periodieke waardering met maandafsluiting betrouwbaarder en eenvoudiger. Odoo 19 maakt de doorlopende methode wel lichter, doordat er minder boekingen worden aangemaakt.
“Voorraadwaardering gaat vanzelf goed, dat doet Odoo toch?”
Odoo rekent alles keurig door, maar alleen als de instellingen juist zijn. Verkeerde productcategorieën, foutieve rekeningen of gemixte kostprijsmethodes kunnen snel leiden tot scheve cijfers. Een maandelijkse controle voorkomt herstelwerk aan het einde van het jaar.
“Voorraadverschillen kun je altijd gewoon handmatig rechtzetten.”
Dat kan, maar doe het zorgvuldig. Gebruik Waardering aanpassen alleen als het echt nodig is en leg altijd kort vast waarom de correctie wordt gedaan. Zo blijft je audittrail zuiver en houd je controle over je balans.
Wat Odoo Experts voor je regelt
Advies over de juiste instellingen
We kijken samen naar de juiste kostprijsmethode per productcategorie en zorgen dat alle rekeningen correct zijn gekoppeld. Zo klopt de koppeling tussen voorraad en boekhouding meteen vanaf de basis.
Controle van je voorraad
We helpen bij het inrichten van maandelijkse controles, zodat verschillen snel zichtbaar worden. Met onze checklists en rapportages zie je in één oogopslag wat er ligt, wat het waard is en waar afwijkingen vandaan komen.
Hulp bij controles en correcties
We begeleiden je bij het uitvoeren van voorraadwaarderingen, het genereren van afsluitboekingen en het veilig aanpassen van waardes in Odoo. Alles met een duidelijke uitleg, zodat je het de volgende keer zelf kunt doen.
Begeleiding voor finance en magazijn
We zorgen dat iedereen hetzelfde verhaal vertelt. Van de boekhouder tot de magazijnchef. Zo wordt voorraadwaardering geen black box, maar een gezamenlijk proces.
Benieuwd hoe jouw voorraadwaardering er nu voor staat?
Plan een korte voorraadwaarderingscheck met een van onze consultants. We lopen samen door de instellingen, draaien een test en geven direct advies voor verbeteringen die verschil maken.
Bron: officiële Odoo 19‑documentatie (Valuation cheat sheet, Inventory valuation).
